กำเนิดซีไรต์

รางวัลวรรณกรรมสร้างสรรค์ยอดเยี่ยมแห่งอาเซียน (รางวัลซีไรต์) ได้เริ่มต้นขึ้นเมื่อ พ.ศ. 2522 โดยความคิดริเริ่มจากฝ่ายบริหารโรงแรมโอเรียนเต็ลในขณะนั้น และได้รับความร่วมมือด้วยดีจากอีกหลายองค์กร เป็นต้นว่า กลุ่มอิตัลไทย บริษัทการบินไทย จำกัด ในเวลาต่อมา ธนาคารกรุงเทพ จำกัด (มหาชน) และผู้สนับสนุนรายอื่นๆ ก็ได้ทะยอยเข้าร่วมให้การสนับสนุน 

          รางวัลซีไรต์ มีความมุ่งหมายเพื่อส่งเสริม สนับสนุน และเชิดชูนักเขียนใน กลุ่มประเทศอาเซียน จาก ๕ ประเทศแรกเริ่ม ได้แก่ อินโดนีเซียน มาเลเซีย ฟิลิปปินส์  สิงคโปร์ และไทย ต่อมา อีก ๕ ประเทศได้ทะยอยเข้าร่วมเป็นสมาชิกอาเซียนเพิ่มเติม ได้แก่ บรูไน เวียดนาม ลาว พม่า และกัมพูชา รางวัลซีไรต์ ก็ได้มอบรางวัลให้แก่ทุกประเทศสมาชิกนับตั้งแต่ พ.ศ. 2542  เป็นต้นมา อย่างไรก็ตาม  จากสถานการณ์ภายในประเทศ  พม่าได้งดส่งผู้เข้ารับรางวัลมานับแต่ พ.ศ. 2544    

รางวัลซีไรต์ จัดเป็นรางวัลเดียวในโลกที่มอบรางวัลทางวรรณกรรมให้แก่นักเขียนจากหลากหลายประเทศภายในภูมิภาค  เป็นรางวัลที่มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักและยกย่องในแวดวงวรรณกรรมทั่วโลก อีกทั้งยังเป็นรางวัลที่สร้างชื่อเสียงและเกียรติภูมิที่สง่างามให้แก่ประเทศไทย  ในฐานะประเทศเจ้าภาพผู้ก่อตั้งรางวัลนี้ด้วย 

            ประธานคณะกรรมการดำเนินงานคัดเลือกและตัดสินรางวัลซีไรต์ในภาคประเทศไทยพระองค์แรก คือ พระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าเปรม บุรฉัตร เชื้อพระวงศ์ระดับสูงผู้ทรงรอบรู้ในเชิงอักษรศาสตร์อย่างลึกซึ้งและกว้างขวาง  จึงทรงได้รับความร่วมมือด้วยดียิ่งจาก สมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทย  และ สมาคมภาษาและหนังสือแห่งประเทศไทย เป็นผลให้มาตรฐานการคัดเลือกผลงานที่ได้รับรางวัลทุกปี  นับแต่แรกก่อตั้งจนถึงปัจจุบัน  อยู่ในระดับดีเยี่ยม  ดังเป็นที่ประจักษ์แก่ประชาคมวรรณกรรมไทยมาโดยตลอด   

          พระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระนางเจ้าฯ พระบรมราชินีนาถ ที่โปรดเกล้าฯ เสด็จพระราชทานรางวัลเมื่อ พ.ศ. 2522  ปีแรกแห่งการก่อตั้ง  และต่อมา  ได้ทรงโปรดให้สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ หรือสมเด็จพระเทพรัตน์ราชสุดาฯ เสด็จพระราชทานรางวัลทุกปีนั้น  ได้ส่งเสริมให้ รางวัลซีไรต์ เป็นรางวัลที่ทรงเกียรติและสูงค่า  และยังทำให้งานพระราชทานรางวัลเป็นงานราตรีสโมสรทางวรรณกรรมประจำปีที่โดดเด่นที่สุดในประเทศไทยด้วย    

          ด้วยเกียรติภูมิที่ รางวัลซีไรต์ ได้สั่งสมและสืบทอดอย่างงดงามมานานกว่า 30 ปี รางวัลซีไรต์ ในปัจจุบัน  จึงเป็นรางวัลทางวรรณกรรมประจำปีที่ประชาคมวรรณกรรมไทยและภูมิภาคอาเซียนเฝ้าคอยอย่างจดจ่อ  สื่อมวลชนให้ความสนใจอย่างกว้างขวาง นักอ่านชื่นชม  อีกทั้งยังพาให้เกิดนักเขียนคุณภาพรุ่นใหม่ขึ้นอย่างต่อเนื่อง  ไม่ขาดสาย