กำเนิดซีไรต์
รางวัลวรรณกรรมสร้างสรรค์ยอดเยี่ยมแห่งอาเซียน
(รางวัลซีไรต์) ได้เริ่มต้นขึ้นเมื่อ พ.ศ.
2522
โดยความคิดริเริ่มจากฝ่ายบริหารโรงแรมโอเรียนเต็ลในขณะนั้น
และได้รับความร่วมมือด้วยดีจากอีกหลายองค์กร
เป็นต้นว่า กลุ่มอิตัลไทย บริษัทการบินไทย จำกัด
ในเวลาต่อมา ธนาคารกรุงเทพ จำกัด (มหาชน)
และผู้สนับสนุนรายอื่นๆ
ก็ได้ทะยอยเข้าร่วมให้การสนับสนุน
‘รางวัลซีไรต์’
มีความมุ่งหมายเพื่อส่งเสริม สนับสนุน
และเชิดชูนักเขียนใน กลุ่มประเทศอาเซียน จาก ๕
ประเทศแรกเริ่ม ได้แก่ อินโดนีเซียน มาเลเซีย
ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ และไทย ต่อมา อีก ๕
ประเทศได้ทะยอยเข้าร่วมเป็นสมาชิกอาเซียนเพิ่มเติม
ได้แก่ บรูไน เวียดนาม ลาว พม่า และกัมพูชา
‘รางวัลซีไรต์’
ก็ได้มอบรางวัลให้แก่ทุกประเทศสมาชิกนับตั้งแต่ พ.ศ.
2542
เป็นต้นมา อย่างไรก็ตาม จากสถานการณ์ภายในประเทศ
พม่าได้งดส่งผู้เข้ารับรางวัลมานับแต่ พ.ศ.
2544
‘รางวัลซีไรต์’
จัดเป็นรางวัลเดียวในโลกที่มอบรางวัลทางวรรณกรรมให้แก่นักเขียนจากหลากหลายประเทศภายในภูมิภาค
เป็นรางวัลที่มีชื่อเสียงเป็นที่รู้จักและยกย่องในแวดวงวรรณกรรมทั่วโลก
อีกทั้งยังเป็นรางวัลที่สร้างชื่อเสียงและเกียรติภูมิที่สง่างามให้แก่ประเทศไทย
ในฐานะประเทศเจ้าภาพผู้ก่อตั้งรางวัลนี้ด้วย
ประธานคณะกรรมการดำเนินงานคัดเลือกและตัดสินรางวัลซีไรต์ในภาคประเทศไทยพระองค์แรก
คือ พระวรวงศ์เธอพระองค์เจ้าเปรม บุรฉัตร
เชื้อพระวงศ์ระดับสูงผู้ทรงรอบรู้ในเชิงอักษรศาสตร์อย่างลึกซึ้งและกว้างขวาง
จึงทรงได้รับความร่วมมือด้วยดียิ่งจาก
‘สมาคมนักเขียนแห่งประเทศไทย’
และ
‘สมาคมภาษาและหนังสือแห่งประเทศไทย’
เป็นผลให้มาตรฐานการคัดเลือกผลงานที่ได้รับรางวัลทุกปี
นับแต่แรกก่อตั้งจนถึงปัจจุบัน อยู่ในระดับดีเยี่ยม
ดังเป็นที่ประจักษ์แก่ประชาคมวรรณกรรมไทยมาโดยตลอด
พระมหากรุณาธิคุณของสมเด็จพระนางเจ้าฯ
พระบรมราชินีนาถ ที่โปรดเกล้าฯ
เสด็จพระราชทานรางวัลเมื่อ พ.ศ.
2522
ปีแรกแห่งการก่อตั้ง และต่อมา
ได้ทรงโปรดให้สมเด็จพระบรมโอรสาธิราชฯ
หรือสมเด็จพระเทพรัตน์ราชสุดาฯ
เสด็จพระราชทานรางวัลทุกปีนั้น ได้ส่งเสริมให้
‘รางวัลซีไรต์’
เป็นรางวัลที่ทรงเกียรติและสูงค่า
และยังทำให้งานพระราชทานรางวัลเป็นงานราตรีสโมสรทางวรรณกรรมประจำปีที่โดดเด่นที่สุดในประเทศไทยด้วย
ด้วยเกียรติภูมิที่
‘รางวัลซีไรต์’
ได้สั่งสมและสืบทอดอย่างงดงามมานานกว่า
30
ปี ‘รางวัลซีไรต์’
ในปัจจุบัน
จึงเป็นรางวัลทางวรรณกรรมประจำปีที่ประชาคมวรรณกรรมไทยและภูมิภาคอาเซียนเฝ้าคอยอย่างจดจ่อ
สื่อมวลชนให้ความสนใจอย่างกว้างขวาง นักอ่านชื่นชม
อีกทั้งยังพาให้เกิดนักเขียนคุณภาพรุ่นใหม่ขึ้นอย่างต่อเนื่อง
ไม่ขาดสาย
เ